với 5 màu sắc rực rỡ, đông đảo được chế từ bỏ rau, quả, củ vừa ngon, bổ, rẻ và lại an toàn, xôi ngũ sắc đẹp của người dân thái lan ở đánh La là một nét văn hoá ẩm thực khác biệt đi lập tức với văn hoá lễ hội, quan niệm nhân sinh.
quan sát và theo dõi trên
*

Trong kho báu văn hoá rực rỡ của tín đồ Thái,văn hoá độ ẩm thựclà một khối giá trị lớn tưởng với đa số món ăn vừa dân dã, vừa độc đáo, lại ngon, bổrẻ. Xôi ngũ sắc chính là một trong những nét đặc sắc ấy, nối sát với đời sốngtâm linh, nhân sinh quan, quả đât quan của người thái vùng tây-bắc nói chungvà đánh La nói riêng.

Bạn đang xem: Xôi ngũ sắc của người thái



Đẹp và thiêng liêng

Xôi gồm 5 màu: trắng nguyên thuỷ của gạo nếp và các màu vàng,xanh, đỏ, tím. Những màu này đại diện cho: mức độ khoẻ, tiền tài, hạnh phúc, môitrường sống, sự thuỷ chung. Mâm xôi ngũ dung nhan thường được bày chính giữa mâm cỗ.Các rứa xôi được bày mặt nhau theo phong cách quần tụ hoặc xếp thành núi, xếp thành 5cánh hoa ban bày trên lá cây (trước đây) hoặc kết đĩa vòng tròn (bây giờ).

Theoông Lò Văn đánh (90 tuổi), già bản đất Phiêng Pằn, thị trấn Mai Sơn, tô la thì việckết xôi ngũ nhan sắc còn với khát vọng đại đoàn kết các dân tộc đồng đội của ngườiThái ngơi nghỉ Sơn La, Tây Bắc. “Người Thái là dân tộc luôn luôn sống quần tụ thành phần đông bảnlàng đông đúc, mặt những phiêng bãi, khe sông suối; đồng ý sẻ chia quyền lợicùng các phiên bản khác, dân tộc bản địa khác về nguồn nước, cây rừng để tăng tình đoàn kết,tạo thành mức độ mạnh đoạt được thiên nhiên, cai quản cuộc sống nơi rừng thiêng nướcđộc” - ông Sơn trung ương sự.



Chính bởi ý nghĩa sâu sắc thiêng liêng của xôi ngũ sắc cần món ănnày chỉ được dân phiên bản chế ra nhân những dịp lễ hội lớn: Ngày tết, liên hoan tiệc tùng Hoaban, Xam xíp, Xên lẩu nó, bái vào mùa, vui cơm mới... Bài toán làm xôi ngũ sắc đượclựa chọn cẩn trọng ngay từ bỏ khâu đầu: Lựa người làm. Bạn làm xôi ngũ nhan sắc phảilà thiếu nữ trung niên trở lên, khéo tay, cẩn trọng và là tín đồ có mái ấm gia đình hạnhphúc. Khâu chọn gạo nếp có tác dụng nguyên liệu cũng rất quan trọng, thường là bắt buộc nếptan nhe hoặc nếp Mường Chanh, nếp thơm Mường Tấc. Gạo được đem ra gạn lọc bỏnhững hạt gãy, hạt nhỏ, tệ bạc bụng... Nhằm mục tiêu làm mang lại đĩa xôi khi đồ dùng lên có những hạtxôi đều nhau, ưa nhìn hơn.


“Ngày nay vấn đề làm xôi ngũ sắc dễ dàng và đơn giản hơn do cónhiều một số loại gạo, có tương đối nhiều loại màu tuy vậy với người Thái thì xôi ngũ sắc vẫn luôn là mộtlễ trang bị nông sản quánh sắc, rất linh và với đậm đường nét văn hoá từ nghìn đời xưa,đáng để lưu truyền lại mang lại con, cháu sau này”.

Xem thêm: Bài Văn Tả Mùa Hè Lớp 5 (Chọn Lọc), Top 10 Bài Văn Tả Về Mùa Hè Hay Chọn Lọc

Bà Lường Thị Hin


hội tụ hương sắc núi rừng

Khi tín đồ phụ nữ sẵn sàng gạo thì lũ ông trong bản cũng chuẩnbị nguyên vật liệu làm màu. “Trong rừng bao gồm đủ các loại cây, quả, củ nhằm tạo các sắcmàu mà không khiến độc hại, lại đẹp mắt tự nhiên. Người thái lan có các loại cây khẩu căm(một các loại cây thân mềm, lá nhỏ, mọc thành từng búi) trồng quanh nhà để lấy lácây có tác dụng xôi ngũ sắc.

Thường thì màu sắc tím, vàng, đỏ là cần sử dụng 3 nhiều loại lá cây khẩucăm ngâm gạo là sẽ tiến hành màu; màu xanh da trời phải cần sử dụng lá cây gùn-họ bên cây cỏ, cònmàu white thì nhằm nguyên gạo, cầm cố là được 5 màu cực kỳ đẹp. Cũng có thể có nơi cần sử dụng gạo nếpcẩm cố gắng màu tím; cần sử dụng gấc hoặc lá rau dền tía vậy màu đỏ... Nhưng kết luận làphải dùng sản phẩm tự nhiên của đất của rừng để chế tác màu sắc; vừa tạo nên sựphong phú của đất trời, vừa nói lên sự sáng tạo, sự chuyên cần của bạn nông dân.

Gạo nếp yêu cầu được ngâm với các nguyên vật liệu gạo màu từ ngày hôm trước để màu ngấmsâu vào phân tử gạo, đang tươi với đẹp hơn”- bà Lường Thị Hin, 81 tuổi, dân bạn dạng Huổi Hin,thành phố sơn La giảng giải.



Xôi ngũ sắc đẹp thường được bày dưới cây nêu, là trung trung ương vật tế trong lễ với trung tâm màn biểu diễn văn nghệ của hội vào văn hoá dân tộc Thái tô La.

Khi thứ xôi, địa thế căn cứ vào đặc thù của tiệc tùng và số lượng xôi,người ta hoàn toàn có thể đồ riêng biệt từng các loại màu hoặc đồ gia dụng chung cả những màu vào một chõxôi. Chõ xôi của người thái làm bằng thân cây gỗ mềm, khoét rỗng ruột, đồ xôi vừadẻo, vừa không nhão lại không biến thành nóng bỏng tay như đồ kim loại.

Nếu số lượngxôi ít, có thẻ đồ thông thường một chõ thì bạn ta thường được sử dụng vỉ (mảnh nan tre đanthành tấm có lỗ thủng nhằm hơi rét lọt qua) để phân cách giữa những lớp xôi, khôngcho lẫn màu. Nếu số lượng gạo ít hơn thì hoàn toàn có thể dùng form gỗ đã phân thành 5ngăn như 5 cánh hoa ban để đựng gạo. Nhiều loại khung mộc này còn dùng để đóng cỗ xôithành hình nhành hoa ban ngũ dung nhan khi bày cỗ.



Xôi đồ dứt phải đổ ra, quạt cho bay hết hơi nước rồi mớiđóng cỗ: thành từng núm tròn, dẹt hoặc hoa lá 5 cánh, hình núi nhiều tầng...Xôi ngũ nhan sắc là trung trọng điểm của mâm cỗ với theo khát vọng về cuộc sống, ẩn chưatâm linh của người dân tộc Thái tô La. Với loại xôi ngũ sắc đẹp này, sau 2-3 ngàyăn vẫn dẻo, vẫn thơm và chẳng khi nào ngộ độc vày những nguyên liệu tạo ra sự nókhông chỉ “lành tính” mà còn là những vị dung dịch dân gian rất tốt cho sức khoẻ.